Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin hafta sonu ve resmi tatil günlerinde çalışmasına ilişkin önemli bir karara imza attı. CHP’nin başvurusu üzerine yapılan incelemede, noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle belirlenmesini öngören düzenleme Anayasa’ya aykırı bulundu. Yüksek Mahkeme, iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, CHP tarafından 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un bazı hükümlerinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvuruldu. Başvuruyu değerlendiren AYM, Noterlik Kanunu’nun 52. maddesine eklenen ve noterlerin tatil günleri ile çalışma saatlerinin yönetmelikle düzenlenmesini öngören hükmün Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi. Kararda, Anayasa’nın 50. maddesinde güvence altına alınan dinlenme hakkının temel bir hak olduğu hatırlatılarak, hafta tatili ve izin hakkına ilişkin sınırlamaların yönetmelikle değil, doğrudan kanunla düzenlenmesi gerektiği ifade edildi.
Noterlik kamu hizmeti niteliği taşıyor
Anayasa Mahkemesi, noterliğin serbest meslek olarak yürütülmesine rağmen aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıdığına dikkat çekti. Bu nedenle noterlerin izin günlerinde çalıştırılmasına ilişkin temel ilke ve esasların açık biçimde kanunda yer alması gerektiği belirtildi. Kararda, çalışma düzeninin yalnızca yönetmeliğe bırakılmasının çalışanların dinlenme hakkını sınırlandırdığı ve temel haklara ilişkin çerçevenin kanunla çizilmemesinin Anayasa’ya aykırı olduğu vurgulandı. Mahkeme, iptal kararının kamu hizmetinde oluşabilecek aksaklıkların önüne geçilmesi amacıyla 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor.
Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki düzenleme de iptal edildi
AYM, aynı başvuru kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 226. maddesine eklenen bir hükmü de Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. İptal edilen düzenleme, sanığın dosyadaki son adresine tebligat yapılamaması veya yapılan bildirime rağmen duruşmaya katılmaması halinde, müdafiine yapılan bildirimin yeterli sayılmasını öngörüyordu. Yüksek Mahkeme, ceza yargılamasında adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından birinin sanığın savunmasını bizzat yapabilmesi olduğunu belirterek, yalnızca avukata yapılan bildirimin yeterli kabul edilmesinin savunma hakkını zedeleyebileceğine dikkat çekti.
Yeni düzenleme için gözler TBMM’de
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararıyla birlikte noterlerin tatil günlerinde çalışmasına ilişkin mevcut düzenleme 9 ay sonra yürürlükten kalkacak.
