Nöbetçi Eczaneler
Özel sektörde çalışan milyonlarca kişinin işten ayrılması veya işveren tarafından işten çıkarılması durumunda gündeme gelen kıdem ve ihbar tazminatlarında ocak ayında yeni hesaplamalar yapılacak. Asgari ücret ve memur maaş katsayısında gerçekleşecek değişiklikler, çalışanların alacağı tazminat tutarlarını da doğrudan etkileyecek.
Kıdem tazminatında çalışanın son giydirilmiş brüt ücreti ve işyerindeki çalışma süresi esas alınırken, ihbar tazminatında çalışanın kıdemine göre belirlenen ihbar süresi dikkate alınıyor. Yeni yılda maaş ve katsayı artışlarının gerçekleşmesiyle birlikte mevcut tazminat tutarlarının da yükselmesi bekleniyor.
Kıdem tazminatının tabanı asgari ücretle değişecek
En az bir yıllık çalışma süresini tamamlayan ve kanunda belirtilen şartları taşıyan çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Kendi isteği ve kusuru dışında işten çıkarılma, emeklilik, askerlik, kadın çalışanlar açısından evlilik ve haklı nedenle fesih gibi durumlarda kıdem tazminatı gündeme geliyor. Kıdem tazminatı hesabında çalışanın son giydirilmiş brüt ücreti esas alınıyor. Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanan tutardan damga vergisi kesiliyor. Mevcut durumda asgari ücretli bir çalışan için yıllık en düşük brüt kıdem tazminatı 33 bin 30 TL, damga vergisi sonrası net kıdem tazminatı ise 32 bin 779,31 TL seviyesinde bulunuyor.
Yüzde 28,4 ve yüzde 30 zam senaryoları ortaya çıktı
Yeni yılda asgari ücrette yüzde 28,4 oranında artış gerçekleşmesi halinde yıllık en düşük kıdem tazminatının brüt 42 bin 410,52 TL’ye, net 42 bin 88,63 TL’ye yükselmesi bekleniyor. Asgari ücret artışının yüzde 30 olması durumunda ise yıllık en düşük kıdem tazminatı brüt 42 bin 939 TL’ye, damga vergisi sonrası net 42 bin 613,10 TL’ye çıkacak. Bu rakamlar, asgari ücrette gerçekleşecek artış oranına bağlı olarak değişebilecek. Dolayısıyla ocak ayında kesinleşecek yeni ücret seviyesi, kıdem tazminatının alt sınırını da belirleyecek.
Kıdem tazminatında üst sınır da yükselecek
Kıdem tazminatında yalnızca taban ücret değil, yüksek maaş alan çalışanları ilgilendiren tavan tutar da ocak ayında yeniden hesaplanacak. Kıdem tazminatı tavanı, memur maaş katsayısındaki değişime göre belirleniyor. Halen yıllık kıdem tazminatı tavanı brüt 73 bin 729,87 TL, net olarak ise 73 bin 170,26 TL seviyesinde uygulanıyor. Çalışanın brüt ücreti bu tutarın üzerinde olsa dahi kıdem tazminatı hesabında tavan dikkate alınıyor. Memur maaş katsayısının yüzde 7 oranında artması halinde yeni kıdem tazminatı tavanının brüt 78 bin 891,96 TL, net 78 bin 292,18 TL olması bekleniyor. Artışın yüzde 8,73 seviyesinde gerçekleşmesi halinde ise tavan brüt 80 bin 166,49 TL’ye, net 79 bin 558,02 TL’ye ulaşacak.
İhbar tazminatı da maaş artışından etkilenecek
İhbar tazminatında ise çalışanın aynı işyerindeki kıdem süresi belirleyici oluyor. İş Kanunu’na göre ihbar süreleri 2 hafta ile 8 hafta arasında değişiyor. İşyerindeki kıdemi 6 aydan az olan çalışan için iki haftalık ihbar süresi uygulanırken, 6 ay ile 1,5 yıl arasında çalışanlarda süre dört haftaya çıkıyor. Kıdemi 1,5 yıl ile 3 yıl arasında olan çalışanlar için altı hafta, 3 yıldan fazla çalışanlar için ise sekiz haftalık ihbar süresi bulunuyor. İhbar tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanıyor ve gelir vergisi ile damga vergisi kesintileri sonrasında çalışana ödenecek net tutar belirleniyor. Bu nedenle ocak ayında maaşlarda yaşanacak artış, ihbar tazminatı tutarlarına da yansıyacak.
İki haftalık ihbar tazminatı 16 bin lirayı aşabilir
Kıdemi 6 aydan az olan çalışanlar için mevcut durumda 12 bin 984,92 TL seviyesinde bulunan iki haftalık ihbar tazminatının, ücretlerde yüzde 28,4 artış olması halinde 16 bin 672,64 TL’ye çıkması bekleniyor. Artışın yüzde 30 olması durumunda ise tutarın 16 bin 880,40 TL’ye yükselmesi öngörülüyor. 6 ay ile 1,5 yıl arasında kıdeme sahip çalışanlarda uygulanan dört haftalık ihbar tazminatı ise mevcut 25 bin 969,82 TL seviyesinden yüzde 28,4’lük artışla 33 bin 345,25 TL’ye, yüzde 30’luk artışla 33 bin 760,77 TL’ye ulaşabilecek.
Uzun süre çalışanlarda ihbar ödemesi 67 bin liraya yaklaşacak
1,5 ile 3 yıl arasında kıdemi bulunan çalışanlar için uygulanan altı haftalık ihbar tazminatı da maaş artışından etkilenecek. Mevcut 38 bin 954,72 TL’lik tutarın yüzde 28,4 artışla 50 bin 17,86 TL’ye, yüzde 30 artışla 50 bin 641,14 TL’ye çıkması bekleniyor. Üç yıldan fazla kıdemi bulunan çalışanlarda ise sekiz haftalık ihbar süresi uygulanıyor. Halen 51 bin 939,63 TL olan ihbar tazminatının yüzde 28,4’lük artış senaryosunda 66 bin 690,48 TL’ye, yüzde 30’luk artış senaryosunda ise 67 bin 521,52 TL’ye yükselmesi bekleniyor.