Nöbetçi Eczaneler
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte iş yerleri ve usulsüz sigortalılık kayıtlarına karşı denetimlerini yoğunlaştırdı. Yapılan analizlerde mevzuata aykırı işlemler tespit edilen 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
SGK, yapay zeka destekli sistemler ve gelişmiş algoritmalar kullanarak kişilerin fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilmesi gibi usulsüzlükleri ortaya çıkarıyor. Denetimler her yıl belli dönemlerde artarak devam ediyor.
Denetimler nasıl gerçekleşiyor?
Mali Müşavir ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, sahte sigortalıların tespit sürecini şöyle anlattı: İş yeri tescil evrakları ve çalışan kayıtları detaylı inceleniyor. Şüpheli durumlarda iş yeri fiziki olarak denetleniyor ve çalışanlar ifadeye çağrılıyor.
Araştırmalar sadece iş yerindeki bilgilerle sınırlı kalmıyor. Çevre araştırması yapılmakta, komşu esnaf ve bina sakinleri iş yerinin aktif olup olmadığı konusunda bilgilendiriliyor. Mekânın metrekare büyüklüğü ile elektrik, su, doğalgaz faturaları da kontrol edilerek sigortalı sayısı ile karşılaştırılıyor.
Sahte sigortalılığın cezaları
Sahte iş yeri veya sigortalılık tespit edildiğinde ciddi yaptırımlar devreye giriyor. Ödenen tüm primler devlete irat kaydediliyor ve geri alınmıyor. Emekli aylıkları iptal edilerek bugüne kadar ödenen maaşlar ve sağlık ödenekleri yasal faiziyle geri talep ediliyor. İşverenlerin devletten aldığı teşvikler de gecikme zammıyla tahsil ediliyor.
Kasıtlı usulsüzlük durumunda ise suç duyurusu yapılarak hapis cezası riski bulunuyor. Kusurun kimde olduğuna bağlı olarak geriye dönük inceleme süresi vatandaş hatası varsa 10 yıl, kurum hatası varsa 5 yıl olarak uygulanıyor.
Mağdurlar haklarını nasıl arayabilir?
Fiilen o iş yerinde çalıştığını savunan kişiler yargı yoluna başvurabiliyor. Mahkemeye belgeler, şahitler ve diğer kanıtlarla başvuran vatandaşların, SGK’nın iptal kararını bozma imkânı bulunuyor. Başarılı bir süreç sonrası kesilen emekli maaşları yeniden bağlanıyor ve haksız kesilen ödemeler iade ediliyor.