Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de basın özgürlüğü ve gazetecilere yönelik adli süreçler, ekim ayında da gündemdeki yerini korudu. YENİ Parti Medyadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer tarafından açıklanan Ekim Ayı Basın Özgürlüğü Raporu, gazetecilere yönelik gözaltı ve tutuklamaların yanı sıra medya kuruluşlarına uygulanan yaptırımları ve sosyal medya erişim engellerini ortaya koydu.
Rapora göre ekim ayında 11 gazeteci gözaltına alınırken, 6 gazeteci tutuklandı. Türkiye’nin önde gelen haber kanallarından Halk TV’ye kayyım atanması, Sözcü TV ve Koza TV’ye verilen idari para cezaları ve 867 X hesabının erişime engellenmesi de ayın dikkat çeken gelişmeleri olarak kayıtlara geçti.
Ekim ayında 11 gazeteci gözaltına alındı, 6 gazeteci tutuklandı
Utku Çakırözer’in açıkladığı raporda, ekim ayında gazetecilere yönelik adli işlemlerin önemli bölümünün fon soruşturması kapsamında yapılan haber ve paylaşımlarla bağlantılı olduğu belirtildi. Rapora göre gazeteciler, fon soruşturmasına ilişkin haberleri nedeniyle çok sayıda soruşturma ve dava süreciyle karşı karşıya kaldı. Gazetecilerin söz konusu haberler nedeniyle 50 kez hâkim karşısına çıkmak zorunda kaldığı aktarıldı. Çakırözer, açıklamasında gazetecilerin kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla yaptıkları haberler nedeniyle hedef alındığını savundu. Gazetecilerin tutuklanmasına ve medya kuruluşlarına yönelik işlemlere tepki gösteren Çakırözer, basın özgürlüğünün korunması gerektiğini vurguladı.
Şaban Sevinç, Mustafa Balcı ve İsmail Arı raporda öne çıktı
Ekim ayındaki basın özgürlüğü ihlallerine ilişkin raporda, gazeteciler Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı’nın fon soruşturmasıyla ilgili belge ve paylaşımları nedeniyle tutuklandığı belirtildi. Gazeteci İsmail Saymaz ve Murat Ağırel hakkında ev hapsi kararı verildiği, Ağırel’in ise başka bir soruşturma kapsamında tutuklandığı ifade edildi. BirGün gazetesi muhabiri İsmail Arı ile gazeteci Derya Okatan’ın da sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek tutuklandığı raporda yer aldı. Burdur’da yayın yapan yerel bir internet haber sitesinin sahibi Hasan Güraksu’nun ise devlet hastanesindeki bozuk et iddialarına ilişkin yayımladığı haber nedeniyle cezaevine gönderildiği aktarıldı.
Halk TV’ye kayyım atanması raporda geniş yer buldu
Ekim ayında medya sektöründe yaşanan en dikkat çekici gelişmelerden biri Halk TV’ye kayyım atanması oldu. Rapora göre 14 Ekim sabahı polis ekipleri Halk TV’nin İstanbul’daki merkezine girdi ve kanala kayyım atandı. Çakırözer, bu gelişmenin basın özgürlüğü açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu savunarak kanalın yayın politikası üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Ayrıca Sözcü TV ve Koza TV’ye fon soruşturmasına ilişkin yayınları nedeniyle Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından yüzde 3 oranında idari para cezası uygulandığı belirtildi. Sözcü TV’ye gazeteci Murat Ağırel’in tutuklanmasına ilişkin yorumları nedeniyle de yaptırım uygulandığı kaydedildi.
867 X hesabına erişim engeli getirildi
Ekim ayı raporunun en dikkat çekici verilerinden biri de sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engelleri oldu. Rapora göre ekim ayında toplam 867 X hesabı erişime engellendi. Erişim engellerinden gazetecilerin, haber kuruluşlarının ve sivil toplum örgütlerinin hesapları da etkilendi. T24, EngelliWeb, İfade Özgürlüğü Derneği, Mezopotamya Ajansı, Yeni Yaşam gazetesi ve Halk TV’nin X hesaplarının yanı sıra Halk TV’nin YouTube kanalının da erişim engelleri kapsamında yer aldığı belirtildi. Gazeteci Alican Uludağ ve Bahadır Özgür başta olmak üzere çok sayıda gazeteci, yazar, avukat ve ekonomi yorumcusunun sosyal medya hesaplarının da engellemelerden etkilendiği aktarıldı. Raporda ayrıca bazı hesapların kullanıcı adlarını değiştirmelerine rağmen yeniden erişim engeliyle karşılaştığı ifade edildi.
Haber sitelerine ve gazetecilere yönelik tazminat davaları gündeme geldi
Ekim ayında gazeteciler ve medya kuruluşları yalnızca gözaltı ve tutuklamalarla değil, yüksek tutarlı tazminat davalarıyla da karşı karşıya kaldı. Raporda, fon soruşturmasına ilişkin haber ve açıklamalar nedeniyle BirGün TV ve gazeteci Timur Soykan hakkında 600 bin liralık tazminat davası açıldığı belirtildi. Gazeteci Şaban Sevinç hakkında da 500 bin liralık tazminat talebinde bulunulduğu aktarıldı. BirGün gazetesi ile gazetenin yazarı ve program sunucusu Zafer Arapkirli hakkında da 600 bin liralık tazminat davası açıldığı bilgisi paylaşıldı. Öte yandan T24’ün bazı içeriklerine erişim engeli getirilmesinin yanı sıra Basın İlan Kurumu ilanlarının da kesildiği raporda yer aldı.
Televizyon kanallarında kapanma ve işten çıkarma gelişmeleri yaşandı
Basın özgürlüğü raporunda medya sektörünün ekonomik ve idari sorunlarına da dikkat çekildi. TELE1 TV çalışanları tarafından kurulan TELE2 Haber YouTube kanalının lisans ödemelerinin yapılamaması nedeniyle kapandığı, Cem TV yönetiminin ise kanalın yayın hayatına son verdiği belirtildi. İzmir’de faaliyet gösteren Manşetiz dijital haber portalında çalışan 12 gazetecinin, ödenmeyen maaş ve yemek kartı ücretlerini talep etmelerinin ardından işten çıkarıldığı da raporda yer alan gelişmeler arasında sıralandı.
Çakırözer: Gazetecilik suç değildir
YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer, raporun açıklanması sırasında gazetecilere yönelik baskı ve sansür iddialarına tepki gösterdi. Gazetecilerin kamuoyunu ilgilendiren konuları araştırma ve haberleştirme görevlerini yerine getirdiklerini belirten Çakırözer, basın kuruluşlarının ve gazetecilerin özgürce çalışabilmesi gerektiğini ifade etti. Çakırözer, açıklamasında tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması çağrısında bulunarak, gazeteciliğin suç olmadığını vurguladı. Raporda ayrıca Selman Reşitoğlu’nun tutuklanmasına ilişkin haberler, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek hakkındaki fotoğraflara ilişkin içerikler ve Adalet Bakanı Akın Gürlek’in mal varlığına yönelik haberlerin de erişim engellerinden etkilendiği belirtildi. Ekim Ayı Basın Özgürlüğü Raporu, gazetecilere yönelik adli süreçler, medya kuruluşlarına uygulanan yaptırımlar ve dijital platformlardaki erişim engelleriyle Türkiye’de basın özgürlüğü tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.