Nöbetçi Eczaneler
Dar gelirli vatandaşlara yönelik sosyal yardım sisteminde kapsamlı bir değişiklik yapılması planlanıyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da adlandırılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmalar hız kazanırken, uygulamanın hayata geçirilmesi öncesinde il ve ilçe bazında etki analizleri gerçekleştiriliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmada, gelir seviyesi düşük hanelerin hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenmeye çalışılıyor. Çalışmanın ekim ayında tamamlanması bekleniyor.
Her haneye aynı sosyal yardım verilmeyecek
GETAD’ın mevcut sosyal yardım uygulamalarından farklı olarak hanelerin ihtiyaçlarını merkeze alan bir model üzerine kurulması planlanıyor. Bu kapsamda gelir seviyesi düşük olan her aileye aynı tür ve miktarda yardım yapılması yerine, bölgesel ve hane bazlı ihtiyaçların dikkate alınması hedefleniyor. Yapılan analizlerde iller ve ilçeler arasındaki yaşam maliyetleri, enerji giderleri, kira yükü ve temel ihtiyaçlara yönelik harcamaların değerlendirilmesi bekleniyor. Böylece sosyal yardımın doğrudan hanenin öncelikli ihtiyacına yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Kira, ısınma ve gıda desteği gündemde
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında geliri belirli bir seviyenin altında kalan hanelere çeşitli alanlarda destek sağlanması planlanıyor. Gıda, kira, enerji ve ısınma giderleri, üzerinde çalışma yapılan destek başlıkları arasında yer alıyor. Sistemde hangi desteğin verileceğinin ise hanenin bulunduğu bölge ve ekonomik koşullara göre belirlenmesi öngörülüyor. Örneğin enerji ve ısınma maliyetlerinin daha yüksek olduğu bölgelerde bu kalemlerin öne çıkması, kira yükünün daha belirgin olduğu yerlerde ise kira desteğinin ağırlık kazanması planlanıyor.
Gelir eşiği belirlenecek
GETAD’ın temel unsurlarından birini hanelerin gelir seviyesinin belirli bir eşikle karşılaştırılması oluşturacak. Geliri söz konusu seviyenin altında kalan hanelerin sisteme dahil edilmesi ve asgari gelir seviyesine ulaşmalarını destekleyecek bir yardım mekanizmasının oluşturulması planlanıyor.
GETAD için bütçe planlaması 2027 sürecinde yapılacak
GETAD’ın uygulamaya geçirilmesi için 2027 bütçe sürecinin tamamlanması bekleniyor. Meclis’teki bütçe görüşmelerinin ardından sistem için gerekli bütçe planlamasının yapılacağı, ihtiyaç görülmesi halinde yasal düzenlemelerin de gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Sosyal yardım sisteminde yapısal değişiklik hedefleniyor
Ekonomi yönetimi tarafından üzerinde çalışılan GETAD, sosyal yardım mekanizmasında yapısal bir dönüşüm olarak değerlendiriliyor. Yeni modelle birlikte yardımların yalnızca belirli ihtiyaçlara yönelik ayrı ayrı destekler şeklinde değil, hanelerin toplam gelir ve gider dengesi dikkate alınarak şekillendirilmesi amaçlanıyor.
Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak?
Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen GETAD’ın 2027 yılında uygulanmaya başlaması planlanıyor. Ancak sistemin kesin başlangıç tarihi, gelir kriterleri, destek tutarları ve hangi hanelerin hangi yardım kalemlerinden yararlanacağına ilişkin ayrıntıların yürütülen çalışmalar ve bütçe sürecinin ardından netleşmesi bekleniyor.