Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı. Anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi TBMM Başkanlığına sunulurken, gözler Meclis’te yürütülecek sürece çevrildi.
Ağustos ayında Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan anlaşma, taraf ülkeler arasında ortak savunma ve askeri iş birliğini öngörüyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması Meclis sürecine girdi
Üç ülke arasında imzalanan anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için TBMM tarafından uygun bulunması gerekiyor. Anayasa’nın 90. maddesi kapsamında, bu nitelikteki uluslararası anlaşmaların onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun çıkarılması gerekiyor. Kanun teklifinin Meclis Başkanlığına sunulmasıyla birlikte anlaşmanın Türkiye’deki hukuki sürecinde yeni bir aşamaya geçildi. Teklifin Genel Kurul’da kabul edilmesi, anlaşmanın Türkiye açısından onaylanma sürecindeki önemli adımlardan biri olacak.
Anlaşma ortak savunma ve askeri iş birliğini kapsıyor
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın temel başlıklarından birini ortak savunma taahhüdü oluşturuyor. Buna göre taraf ülkelerden birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması öngörülüyor. Anlaşma kapsamında savunma sanayii alanında da iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor. İnsansız hava araçları, mühimmat, ortak üretim, teknoloji transferi ve askeri tatbikatlar, anlaşmada öne çıkan iş birliği alanları arasında yer alıyor. Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu nedenle anlaşmanın tüm hükümlerine ve uygulama ayrıntılarına ilişkin kapsamlı değerlendirme yapılabilmesi için metnin açıklanması bekleniyor.
Hakan Fidan, anlaşmanın savunma amaçlı olduğunu vurgulamıştı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin değerlendirmesinde paktın saldırı değil, savunma ittifakı olduğunu belirtmişti. Fidan, Türkiye’nin başka bir ülkenin topraklarına asker göndererek saldırı gerçekleştirmeyeceğini ifade etmişti. Anlaşmanın niteliğine ilişkin bu açıklama, Türkiye’nin ittifak kapsamındaki yaklaşımına dair verilen mesajlar arasında yer aldı.
MSB, olası askeri katkı için TBMM onayı gerektiğini açıklamıştı
Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, 15 Ekim’de düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında Suudi Arabistan’a olası askeri destek konusuna ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Aktürk, sürecin Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütüleceğini belirtmiş, anlaşmanın TBMM tarafından uygun bulunması ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yurt dışına gönderilmesi için gerekli yetkilendirme süreçlerinin tamamlanması gerektiğini vurgulamıştı. Türkiye’nin sağlayabileceği askeri kuvvet ve kabiliyetlerin kapsamının ise Suudi Arabistan’ın ihtiyaç ve talepleri, sahadaki gelişmeler, operasyonel gereksinimler ve taraflar arasındaki mutabakat dikkate alınarak yetkili makamlarca belirleneceği bildirilmişti.

