Nöbetçi Eczaneler
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıkladığı 2027 yılı bütçesinde, milyonlarca çalışanın merakla beklediği asgari ücret artışına ilişkin yeni bir tartışma başladı. Asgari ücretlilere yönelik vergi istisnası için ayrılan kaynağın geçen yıla kıyasla yüzde 33,7 artırılması, 2027 yılında uygulanabilecek zam oranlarına ilişkin tahminleri gündeme getirdi.
2026 yılı bütçesinde 1 trilyon 92 milyar lira olarak belirlenen vergi istisnası kaynağı, 2027 yılı için 1 trilyon 460 milyar liraya yükseltildi. İki yıl arasındaki artış oranı yüzde 33,7 olarak hesaplandı. Geçmiş yıllarda bütçeye ayrılan kaynaktaki artış ile asgari ücret zammı arasında benzerlikler görülmesi, yeni oran üzerinden maaş hesaplamalarını da beraberinde getirdi. Ancak bütçedeki vergi istisnası artışının doğrudan asgari ücret zammı olarak uygulanacağına ilişkin bir kural bulunmuyor. Yeni ücret, ilgili süreçte yapılacak değerlendirmelerin ardından belirlenecek.
2027 bütçesindeki vergi istisnası artışı ne anlama geliyor?
Asgari ücret üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi alınmaması uygulaması, çalışanların ücretlerinin korunmasına yönelik düzenlemeler arasında yer alıyor. Asgari ücretle çalışanlar bu vergilerden muaf tutulurken diğer ücretli çalışanların maaşlarının asgari ücrete karşılık gelen bölümü de vergi dışında bırakılıyor. Bu uygulama nedeniyle tahsil edilmeyen vergiler için merkezi yönetim bütçesinde kaynak ayrılıyor. Dolayısıyla söz konusu kaynak, doğrudan çalışanlara ödenen bir zam tutarını değil, vergi istisnasının bütçeye yansıyan maliyetini ifade ediyor. 2027 yılı için ayrılan kaynağın yüzde 33,7 artırılması, asgari ücrette de benzer bir artış yapılabileceği yönünde yorumlanıyor. Bununla birlikte, bütçedeki artış oranı tek başına yeni asgari ücretin ne kadar olacağını göstermiyor.
Geçmiş yıllardaki asgari ücret zamları hangi ipuçlarını veriyor?
Önceki yıllara ait veriler, bütçedeki vergi istisnası artışı ile asgari ücret zammı arasında yakın oranlar oluşabildiğini gösteriyor. 2025 yılı bütçesinde asgari ücret vergi istisnası için ayrılan kaynak yüzde 25 artırılırken, aynı yılın asgari ücret zammı yüzde 30 olarak belirlenmişti. 2026 yılı bütçesinde ise kaynak artışı yüzde 28,02 oldu. Asgari ücrete yapılan zam oranı yüzde 27’de kaldı. Böylece iki yılda da bütçe artışı ile ücret artışı arasında farklı yönlerde ve farklı büyüklüklerde sapmalar yaşandı. 2027 yılı için öngörülen yüzde 33,7’lik artış da bu nedenle kesin zam oranı olarak değerlendirilemiyor. Geçmiş veriler, bütçedeki oranın beklentileri şekillendirebileceğini gösterse de nihai kararın aynı oran üzerinden verileceğini garanti etmiyor.
Yüzde 33,7 zam yapılırsa net asgari ücret 37 bin 536 liraya çıkabilir
Mevcut net asgari ücretin 28 bin 75 lira 50 kuruş olduğu hesaplamasından hareketle, yüzde 33,7 oranında artış yapılması durumunda yeni net ücret 37 bin 536 lira 94 kuruşa ulaşabiliyor. Bu senaryoda brüt asgari ücretin 44 bin 161 lira 11 kuruş olması öngörülüyor. Aynı hesaplamada işverenin bir çalışan için üstleneceği toplam maliyetin 54 bin 649 lira 38 kuruşa yükselmesi bekleniyor. Bu rakamlar, yüzde 33,7’lik artışın uygulanması varsayımına dayanıyor; açıklanmış veya kesinleşmiş yeni asgari ücret tutarları değil.
Yüzde 25, yüzde 28,4 ve yüzde 30 zam senaryolarında maaşlar ne kadar oluyor?
Asgari ücret artışının farklı oranlarda gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkabilecek maaşlar da hesaplandı. Yüzde 25’lik zam senaryosunda net ücret 35 bin 94 lira 38 kuruşa, brüt ücret ise 41 bin 287 lira 50 kuruşa ulaşıyor. Orta Vadeli Program’da yer verilen yüzde 28,4’lük enflasyon oranı kadar artış yapılması durumunda net asgari ücretin yaklaşık 36 bin 49 liraya, brüt ücretin ise 42 bin 410 lira 52 kuruşa çıkabileceği hesaplanıyor. Yüzde 30’luk zam senaryosunda ise net ücret 36 bin 498 lira 15 kuruş, brüt ücret 42 bin 939 lira oluyor. Yüzde 33,7’lik artış senaryosu, bu seçenekler arasında en yüksek net ücreti ortaya çıkarıyor. Söz konusu hesaplamalar, farklı zam oranlarının olası sonuçlarını karşılaştırmak amacıyla hazırlanıyor. Gerçekleşecek ücret artışı ve işveren maliyeti, yürürlüğe girecek düzenlemeler ile uygulanacak hesaplama esaslarına göre değişebilir.
Asgari ücret zammını hangi komisyon belirleyecek?
Asgari ücret, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinin yer aldığı Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor. Komisyonun değerlendirmelerinde enflasyon, çalışanların geçim koşulları ve işveren maliyetleri gibi başlıklar öne çıkıyor. 2027 yılı asgari ücretine ilişkin görüşmelerin aralık ayında yapılması beklenirken, bütçede vergi istisnası için ayrılan kaynağın artması zam tartışmalarını erkenden gündeme taşıdı. Yıl sonu enflasyon beklentileri ve ekonomik göstergeler de yeni ücretin belirlenmesi sürecinde önem taşıyacak. Bütçedeki yüzde 33,7’lik artış, asgari ücret için olası senaryolardan birini oluşturuyor. Ancak yeni yıl maaşının bu oranda artırılacağına ilişkin kesin bir karar bulunmuyor. Milyonlarca çalışanın alacağı yeni ücret, komisyon görüşmeleri ve yapılacak resmî açıklamaların ardından netleşecek.