Son dönemde kira ilişkilerinde en çok tartışılan konulardan biri, ödemelerin kime yapıldığı oldu. Hukukçular, kira sözleşmesinde adı yer almayan kişilere yapılan ödemelerin hukuken geçerli kabul edilmediğini belirtiyor. Bu durumun, kiracının borcunu ödememiş sayılmasına ve evden çıkarılma sürecinin başlamasına yol açabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre, ev sahibinin eşi, çocuğu ya da farklı bir yakınına yapılan kira ödemeleri ancak yazılı bir belge ile geçerlilik kazanabiliyor. Aksi durumda kiracı, ödemeyi yapmış olsa bile borcunu yerine getirmemiş sayılabiliyor. Bu da ev sahiplerinin “kira ödenmedi” iddiasıyla icra takibi başlatmasına ve tahliye davası açmasına zemin hazırlıyor.
Banka üzerinden ödeme zorunluluğu
2024 yılında yürürlüğe giren düzenlemelerle birlikte kira ödemelerinde elden ödeme dönemi büyük ölçüde sona erdi. Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında kira bedellerinin banka veya resmi ödeme kanalları üzerinden yapılması zorunlu hale getirildi. Uzmanlar, elden yapılan ödemelerde hem kiracıların hem de ev sahiplerinin cezai yaptırımlarla karşılaşabileceğini vurguluyor.
Elden ödemeye ağır cezalar
Hukuki düzenlemelere göre kira bedelinin elden ödenmesi durumunda kira tutarının yüzde 10’u oranında ceza uygulanıyor. Ayrıca mükellefiyet durumuna göre ceza miktarları da değişiyor. Birinci sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı için en az 28 bin TL, ikinci sınıf tüccarlar ve çiftçiler için en az 14 bin TL, diğer mükellefler için ise en az 7 bin TL ceza kesilebiliyor.
Uzmanlardan kritik uyarı
Avukatlar, kira ödemelerinde en güvenli yöntemin sözleşmede adı geçen ev sahibinin IBAN numarasına doğrudan ödeme yapılması olduğunu belirtiyor. Ahmet Muaz Gezgin, kira ödemelerinin mutlaka belgeli ve açıklamalı yapılması gerektiğini vurguluyor. Banka transferlerinde ay ve yıl bilgisinin açıkça yazılması gerektiği ifade ediliyor.
“Kira ödenmedi” gerekçesiyle tahliye riski
Uzmanlara göre, yanlış kişiye yapılan ödeme ilerleyen süreçte kiracı aleyhine kullanılabiliyor. Ev sahipleri, “kira ödenmedi” gerekçesiyle icra takibi başlatabiliyor ve bu durum tahliye davasına kadar gidebiliyor. Bu nedenle kira ödemelerinde en küçük hatanın bile ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.
Kiracılar için en güvenli yöntem
Hukukçular, kiracıların tüm ödemelerini doğrudan sözleşmede yer alan ev sahibine ait IBAN’a yapmasını öneriyor. Ayrıca yapılan her ödemenin açıklama kısmına dönem bilgisi eklenmesi gerektiği vurgulanıyor.
