Nöbetçi Eczaneler
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma amacıyla imzalanan Mekke Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu’nda ele alındı. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un imzasını taşıyan ve anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi, komisyonda kabul edildi.
AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay’ın başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, anlaşmanın bölgesel güvenlik açısından taşıdığı önem ve Türkiye’nin savunma politikalarına olası yansımaları değerlendirildi.
Fuat Oktay bölgesel güvenlik vurgusu yaptı
Komisyonun açılışında konuşan Fuat Oktay, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı, Kafkaslar, Balkanlar ve Kuzey Afrika’daki hassasiyetlerin bölgesel güvenliği doğrudan etkilediğini belirtti. Mekke Anlaşması’nın bölgesel sahiplenmeyi güçlendirecek ve caydırıcılığı artıracak önemli bir adım olduğunu ifade eden Oktay, anlaşmayla Orta Doğu’da kolektif bir caydırıcılık mekanizmasının oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.
“Üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma değil”
Türkiye’nin taraf olduğu savunma anlaşmalarının bir saldırı ya da yayılmacılık amacı taşımadığını belirten Oktay, Mekke Anlaşması’nın üçüncü ülkelere karşı bir ittifak olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Oktay, anlaşmanın temel hedefinin caydırıcılığı artırmak, bölgesel güvenliği güçlendirmek, barış ve istikrara katkı sunmak olduğunu dile getirdi. Anlaşmanın dışlayıcı bir güvenlik mimarisi öngörmemesini de önemli bir unsur olarak değerlendiren Oktay, bölgesel barış ve istikrar vizyonunu paylaşan diğer aktörlerin katılımına imkân tanınmasının anlaşmayı değerli kıldığını ifade etti.
Yeni üyeler için Türkiye’nin onayı belirleyici olacak
Mekke Anlaşması’nın genişleme sürecinin kontrolsüz ilerlememesi gerektiğine işaret eden Oktay, ittifaka yeni üyelerin kabulünde mevcut tarafların onayının önemini vurguladı. Oktay, ittifakın büyümesi ve yeni üyelerin kabulünün çekirdek tarafların rızasına ve stratejik değerlendirmesine bağlı olmasının, Türkiye açısından da önemli olduğunu kaydetti.
Ortak savunma ve terörle mücadele öne çıkıyor
Anlaşmanın taraf ülkelerin egemenlik haklarına, uluslararası yükümlülüklerine ve anayasal süreçlerine saygı temelinde hazırlandığını belirten Oktay, kolektif savunma hükümlerinin otomatik biçimde devreye girmesinden ziyade her adımın ülkelerin kendi mevzuatları ve yetkili makamlarının kararları doğrultusunda atılacağını söyledi. Oktay’ın değerlendirmesine göre Mekke Anlaşması üç temel başlık üzerine kuruluyor: müşterek savunma, terörizmle kararlı mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkânların geliştirilmesi. Ortak karar alma ve üst düzey istişare mekanizmalarının işletilmesinin de önem taşıdığını belirten Oktay, anlaşmanın tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Utku Çakırözer, Milli Savunma Komisyonu’nu gündeme getirdi
Komisyon görüşmelerinde söz alan Yeni Parti Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Mekke Anlaşması’nın TBMM Milli Savunma Komisyonu’nda da ele alınması gerektiğini söyledi. Bunun üzerine Fuat Oktay, ilgili komisyona çalışma yapılması ve rapor hazırlanması konusunda yazı gönderildiğini ancak kendilerine herhangi bir çalışma ya da raporlama yapılmayacağının bildirildiğini aktardı.
Teklifin görüşmeleri tamamlandı
Komisyonda, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında ortak savunma amacıyla imzalanan Mekke Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifinin görüşmelerine geçildi. Toplantıda Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü de anlaşmaya ilişkin sunum yaptı. Kanun teklifinin Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilmesiyle süreçte önemli bir aşama geride kaldı.