Nöbetçi Eczaneler
Emekli maaşlarına yapılması planlanan yeni düzenlemenin ayrıntıları gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın emeklilerin mali durumunu iyileştirmeye yönelik açıklamasının ardından çalışmaların hızlandığı belirtiliyor. Hazırlanan modelde, önce en düşük emekli aylığının artırılması, ardından emeklilere refah payı verilmesi üzerinde duruluyor.
Düzenlemenin temel hedefinin, emeklilerin gelirlerini enflasyon artışının üzerine taşıyacak bir model oluşturmak olduğu ifade ediliyor. Ancak zam oranları, yaş kriterleri ve uygulamanın kapsamına ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
İlk adım en düşük emekli aylığı olacak
Planlanan düzenlemenin ilk aşamasında en düşük emekli aylığının yeniden ele alınması bekleniyor. Ocak ayında oluşacak enflasyon farkının ardından taban aylıkta ek artış yapılması seçeneği değerlendiriliyor. Böylece en düşük emekli maaşının belirli bir seviyeye yükseltilmesi amaçlanıyor. Mevcut sistemde en düşük emekli aylığı, yasal düzenleme ve Hazine desteğiyle belirlenen tutara tamamlanıyor. Kaynak metinde yer alan bilgilere göre bu tutar, 5,1 milyon emekliyi kapsayacak şekilde 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye yükseltilmişti. Yeni düzenlemede de taban aylığın hangi seviyeye çıkarılacağı, ocak ayında ortaya çıkacak enflasyon farkı ve yapılacak ek değerlendirmeler doğrultusunda şekillenecek.
Refah payı tüm emeklileri kapsayacak
Çalışmanın ikinci aşamasında ise emekli aylıklarına refah payı eklenmesi üzerinde duruluyor. Buna göre en düşük aylıkların belirli bir seviyeye çıkarılmasının ardından emeklilere gelirlerini destekleyecek ilave bir ödeme yapılması planlanıyor. Hazırlıklarla ilgili aktarılan bilgilere göre refah payının oranı bütün emekliler için aynı olmayabilir. Emeklilerin yaşı, çalışma hayatına dönme imkânı ve yaşadıkları bölgenin ekonomik koşulları gibi ölçütlerin değerlendirilmesi gündemde. Bununla birlikte yaş veya gelir grubu ayrımı yapılmaksızın tüm emeklilerin belirli bir oranda refah payından yararlanması seçeneği de planın temel unsurları arasında yer alıyor.
65 yaş üzerindeki emeklilere daha yüksek artış seçeneği
Refah payı modelinde yaş kriterinin öne çıkması bekleniyor. Özellikle çalışma hayatına yeniden katılma imkânı daha sınırlı olan 65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha yüksek oranda refah payı verilmesi üzerinde duruluyor. Değerlendirilen alternatifler arasında bu yaş sınırının 60’a çekilmesi de bulunuyor. Ancak yaş kriterinin hangi seviyede tutulacağı ve farklı yaş gruplarına uygulanacak oranların nasıl belirleneceği henüz kesinleşmiş değil. Bölgesel ekonomik koşulların da hesaplamalarda dikkate alınması seçenekler arasında bulunuyor. Böylece emeklilerin yalnızca yaşları ve mevcut aylıkları değil, yaşadıkları yerdeki ekonomik koşulların gelirleri üzerindeki etkisi de değerlendirmeye alınabilecek.
Vatandaşlık maaşı verileri hesaplamalarda kullanılabilir
Emeklilere yönelik hazırlıklarla birlikte kamuoyunda “Vatandaşlık Maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin (GETAD) de gündeme geldiği belirtiliyor. Bu sistemin emeklilere yönelik destek paketiyle birlikte değerlendirilmesi ve farklı yardım modellerinin bir arada kullanılması seçenekler arasında yer alıyor. GETAD kapsamında elde edilen hane halkı gelir verilerinin, emeklilerin destek ihtiyacını belirlemek amacıyla kullanılması planlanıyor. Hane içinde kişi başına düşen gelirin esas alınacağı modelde, emeklinin toplam gelir durumu üzerinden değerlendirme yapılması gündemde. Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi durumunda destek tutarlarının yalnızca emekli aylığına göre değil, hane halkının ekonomik koşulları da dikkate alınarak belirlenmesi söz konusu olabilecek. Ancak sistemin emeklilere nasıl uygulanacağı ve hangi gelir sınırlarının esas alınacağı konusunda kesinleşmiş ayrıntılar bulunmuyor.
Düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından netleşmesi bekleniyor
Emekli maaşlarına ilişkin kapsamlı düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından TBMM’ye sunulması ve burada yapılacak değerlendirmelerle son şeklini alması hedefleniyor. En düşük emekli aylığının artırılması, refah payının kapsamı, yaş gruplarına göre farklı oranların uygulanması ve GETAD verilerinin kullanılması gibi başlıkların düzenlemenin nihai çerçevesini belirlemesi bekleniyor. Emeklilerin gelirlerini enflasyonun üzerinde artırmayı amaçlayan çalışmada, kesin zam oranları ve uygulama takvimi ise yapılacak değerlendirmeler ve alınacak kararların ardından netleşecek.