Nöbetçi Eczaneler
CHP Yurtiçi Örgütlenmeden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nın (COP31) Antalya’da başlaması üzerine sosyal medya hesabından açıklama yaptı.
Konferansın ilk gününde gıda güvenliği, tarım, sulama ve su verimliliği konularının gündeme geldiğini hatırlatan Sarıbal, iklim krizinin etkilerinin en önce tarımsal üretimde hissedildiğini belirtti. Sarıbal, iklim değişikliğine uyum politikalarının merkezinde çiftçinin ve üreticinin bulunması gerektiğini ifade etti.
Türkiye’de suyun yüzde 79’u tarımda kullanılıyor
Türkiye’de kullanılan suyun yüzde 79’unun tarımsal üretime ayrıldığını belirten Sarıbal, mevcut sulama altyapısındaki kayıplara işaret etti. Verimsiz altyapı ve sulama sistemleri nedeniyle suyun önemli bir bölümünün boşa harcandığını kaydeden Sarıbal, kuraklığın üretim maliyetlerini daha da artırdığını söyledi. Artan sulama giderleri, gübre ve mazot maliyetlerinin çiftçinin gelirini düşürdüğünü belirten Sarıbal, üreticilerin bu koşullar nedeniyle ekim alanlarını daraltmak ve ürün tercihlerini değiştirmek zorunda kaldığını dile getirdi. Sarıbal, iklim krizinin etkilerinin konferans salonlarından önce tarlalarda görüldüğünü vurgulayarak çiftçinin hem ürün kaybıyla mücadele ettiğini hem de iklime uyum için gerekli yatırımların maliyetini üstlendiğini ifade etti.
“Kamu desteği çiftçinin gerçek maliyetini karşılamıyor”
İklim krizine uyum amacıyla kamu yatırımları ve hibe programları bulunsa da bunların üreticinin karşılaştığı bütün maliyetleri karşılamadığını savunan Sarıbal, modern sulama sistemlerine geçişin çiftçiler açısından ciddi bir finansman yükü oluşturduğunu belirtti. Yeni sulama sistemleri kurmak isteyen üreticilerin ekipman maliyetinin yanı sıra peşin ödeme, kredi ve teminat bulma gibi sorunlarla karşılaştığını kaydeden Sarıbal, enerji giderlerinin ve daha az su tüketen ürünlere geçiş sırasında yaşanan gelir kayıplarının da çiftçinin yükünü artırdığını söyledi. Kiralık arazilerde üretim yapan çiftçilerin uzun vadeli yatırım yapma imkânlarının daha sınırlı olduğuna işaret eden Sarıbal, iklime uyum politikalarının üreticiyi borçlandıran bir yapıya dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.
“Çiftçiye yeni kredi borcu vermek çözüm değildir”
Sulama altyapısının yenilenmesinin kamunun sorumluluğunda olduğunu belirten Sarıbal, açık kanallardaki su kayıplarını önlemek amacıyla kapalı sulama sistemlerinin kamu eliyle kurulmasını istedi. Tarla içindeki modern sulama yatırımlarının ön ödemesiz ve ağırlıklı olarak hibe yoluyla desteklenmesi gerektiğini ifade eden Sarıbal, daha az su tüketen ürünlere geçişte ortaya çıkabilecek verim ve gelir kayıplarının da kamusal güvence altına alınmasını önerdi. Havza bazlı üretim planlarının çiftçilere dayatılmaması gerektiğini belirten Sarıbal, bu planların üretici örgütleri, ziraat odaları ve bilim insanlarının katılımıyla hazırlanması çağrısında bulundu. Kuraklık başta olmak üzere iklim kaynaklı afetlerin tarım sigortasının etkin kapsamına alınmasını isteyen Sarıbal, küçük üreticilerin yüksek prim yükü altında bırakılmaması gerektiğini kaydetti.
“İklim krizine yol açan çiftçi değildir”
Türkiye’nin iklim politikasının yalnızca karbon piyasaları ve finansman araçları üzerinden şekillendirilemeyeceğini savunan Sarıbal, tarım topraklarını, su kaynaklarını ve üreticileri koruyan kamucu bir uyum programına ihtiyaç olduğunu dile getirdi. Sarıbal, iklim krizine neden olmayan çiftçilerin uyum politikalarının maliyetini borçlanarak karşılamak zorunda bırakılmaması gerektiğini belirtti. COP31’in başarısının verilen sözlerin sayısıyla değil, çiftçiye, tarlaya ve su havzalarına ulaşan kaynaklarla ölçüleceğini ifade eden Sarıbal, üreticiyi ve doğal kaynakları korumayan iklim politikalarının gerçek bir çözüm sunamayacağını söyledi.