Nöbetçi Eczaneler
Tarım ve Orman Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan “Okul Gıdası Logosu” uygulamasında yeni eğitim-öğretim yılıyla birlikte önemli bir aşamaya geçilmesi planlanıyor. Türk Böbrek Vakfı’nın da destek verdiği uygulama ile okul kantini, kafeterya ve büfelerde satılacak ambalajlı gıdaların belirlenen besin kriterlerine uygunluğu gösterilecek.
Şeker, yağ ve tuz oranları başta olmak üzere belirlenen kriterleri karşılayan ürünler “Okul Gıdası Logosu” almaya hak kazanacak. Uygulamanın temel amacı, çocukların okul ortamında daha sağlıklı gıda seçeneklerine ulaşmasını sağlamak ve küçük yaşlarda sağlıklı beslenme alışkanlıklarının geliştirilmesine katkıda bulunmak.
İlk etapta 675 ürün logo almaya hak kazandı
İlk olarak 2019 yılında gündeme gelen ancak çeşitli nedenlerle ertelenen uygulama için hazırlıklar tamamlandı. Yeni eğitim-öğretim döneminde hayata geçirilmesi beklenen sistem kapsamında şu ana kadar 675 ürünün “Okul Gıdası Logosu” almaya hak kazandığı açıklandı. Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, uygulamanın artık hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek okul kantinlerinde sağlıklı gıdaların öne çıkarılmasını istedi. Erk, çocukluk çağında obezite konusunda Türkiye’nin dünyadaki sıralamasına dikkat çekerek sağlıklı nesiller yetiştirmenin temel hedef olması gerektiğini ifade etti.
Hangi ürünler okul kantinlerinde satılmayacak?
Yeni düzenlemeyle öğrencilerin sağlıklı beslenmesini olumsuz etkileyebilecek bazı ürünlerin okul kantinlerindeki erişiminin sınırlandırılması hedefleniyor. Enerji içecekleri, gazlı ve kolalı içecekler ile aromalı içecekler okul gıdası kapsamında değerlendirilmeyecek. Bunun yanında kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler ile hamurlu ve şerbetli tatlıların da okul kantinlerinde yer almaması planlanıyor. Çiğ köfte ile tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler de uygulama kapsamında uygun ürünler arasında bulunmuyor. Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, tuz oranı düşük olsa dahi tuzlu krakerlerin de okul kantinlerinde bulunmaması gereken ürünler arasında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kantinlerde hangi sağlıklı ürünler olacak?
Uygulamayla birlikte öğrencilerin ulaşabileceği sağlıklı alternatiflerin artırılması hedefleniyor. Mevsimine uygun taze meyveler ve çiğ tüketilebilen mevsim sebzeleri bu seçenekler arasında yer alıyor. Kuru meyve ve tuzsuz kuruyemişlerin belirlenen porsiyonlarda tüketilmesi önerilirken süt, yoğurt, ayran ve peynir çeşitleri de sağlıklı seçenekler arasında gösteriliyor. Tam buğday ekmeği, yumurta, içme suyu, doğal mineralli su ve şekersiz sakızlar da okul gıdası kapsamında önerilen ürünler arasında bulunuyor. Taze sıkılmış meyve ve sebze suyunun da belirlenen miktarı aşmamak şartıyla seçenekler arasında yer alabileceği belirtildi.
“En iyi denetleyici tüketicidir” mesajı
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, toplantıda “Güvenilir Gıda” mobil uygulaması hakkında da bilgi verdi. Kaplan, Bakanlığın gıda denetimlerinde tüketicilerin de aktif rol almasını önemsediklerini belirterek “En iyi denetleyici tüketicidir” anlayışına dikkat çekti. “Güvenilir Gıda” uygulaması üzerinden tüketicilerin gıda işletmeleriyle ilgili uygunsuzluk bildiriminde bulunabildiği, fotoğraf yükleyerek şikâyet oluşturabildiği ve başvurularını Alo Gıda 174 hattına iletebildiği aktarıldı. Uygulamada ayrıca gıda işletmelerinin denetim bilgilerinin sorgulanabildiği, kamuoyu duyurularına ve gıdayla ilgili doğru bilgilere ulaşılabildiği belirtildi.
Okul kantinlerinde denetim süreci de önem kazanacak
Selim Kaplan, Bakanlığın yaklaşık 8 bin 300 denetçiyle yılda 1 milyon 400 bine yakın denetim gerçekleştirdiğini açıkladı. Yeni uygulamayla birlikte tüketicilerin de gıda güvenilirliği denetimlerine daha etkin biçimde katılmasının amaçlandığını söyledi. Okul kantinleri ve diğer gıda satış noktalarında sağlıklı ürünlerin bulunmasının yanı sıra denetimlerin etkin şekilde yürütülmesi de uygulamanın önemli unsurlarından biri olacak.
Beslenme çantası da sağlıklı beslenmenin parçası
Uzmanlar, çocukların sağlıklı beslenmesinin yalnızca okul kantinleriyle sınırlı olmadığını, evden hazırlanan beslenme çantalarının da önemli olduğunu vurguluyor. Özellikle ilkokul çağındaki çocukların okula gitmeden önce kahvaltı yapması ve gün içinde dengeli beslenmesi öneriliyor. Beslenme çantasında tam buğday ekmeğiyle hazırlanmış peynirli sandviç ve ayran, ev yapımı köfte ve ayran, taze meyve, süt, kuru meyve ve tuzsuz kuruyemiş gibi seçeneklerin bulunabileceği ifade edildi. Türk Böbrek Vakfı, çocukluk döneminde kazanılan beslenme alışkanlıklarının ilerleyen yaşlarda da sürdürülebildiğine dikkat çekerek yeterli su tüketimi, daha az şeker ve tuz tüketimi, dengeli beslenme ve hareketli yaşam alışkanlıklarının erken yaşlarda kazandırılmasının önemini vurguladı.
Tam buğday ekmeği için ülke genelinde kampanya planı
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında tam buğday ekmeği tüketiminin yaygınlaştırılması da hedefleniyor. Selim Kaplan, tam buğday unlu ekmeğin beyaz ekmeğe göre daha fazla lif, vitamin ve mineral içerdiğini belirtti. Konya’da pilot olarak başlatılan kampanyaya daha sonra Çorum ve Erzurum’un da dahil edildiği, çalışmanın yakın zamanda Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının planlandığı aktarıldı.