Adalet ve Denge

Çalışanlar, Emekliler ve Üretim Çarkları Arasındaki Hassas Denge ürkiye’de ekonomi gündeminin her dönem en sıcak maddelerinden birini; çalışanların ve emeklilerin alım gücünü doğrudan etkileyen asgari ücret ve maaş düzenlemeleri oluşturmaktadır. Yüksek enflasyon ortamında gelirlerin reel değerini korumak, hem bireysel refah hem de makroekonomik istikrar açısından kritik bir denge unsuru haline gelmiştir. Asgari ücret, yalnızca en düşük ücretle çalışan kesimi değil, genel ücret seviyesini ve iş gücü piyasasının tamamını şekillendiren temel bir göstergedir. Mutfak enflasyonu, kira ve temel yaşam giderlerindeki artış karşısında asgari ücret artışları çalışanlar için hayati bir tutunma noktasıdır. Ancak zamların hemen ardından gelen fiyat güncellemeleri, elde edilen kazancın kısa sürede erimesine yol açabilmektedir. İşveren maliyetlerinin artması ise özellikle KOBİ’ler ve emek yoğun sektörlerde (tekstil, hizmetler, imalat) üretim maliyetlerini doğrudan yükseltmektedir. Bu durum bir yandan nihai ürün fiyatlarına yansıyarak enflasyonu besleme riski taşırken, diğer yandan kayıt dışı istihdamı teşvik etme veya istihdamı kısıtlama yoluna gitme riskini doğurmaktadır. “Ücretlerin sadece enflasyona endeksli değil; katma değerli üretim ve iş gücü verimliliğindeki artışa dayalı olarak yükselmesi gereklidir.” Ekonomik adaletsizliğin en çok hissedildiği kesim; emeklilerin kök aylığı ile en düşük emekli aylığı (taban aylık) arasındaki farktır. Kök aylığı düşük kalan emekliler oransal zamlardan tam olarak faydalanamamaktadır. Yasal düzenleme ile taban ücrete tamamlama yoluna gidilmelidir. Maaş artışlarının kalıcı bir refah sağlaması yalnızca nominal zam oranıyla mümkün değildir. Gelir artışının anlamlı olabilmesi için fiyat istikrarının sağlanması şarttır. Çalışanların yıl ortalamasından itibaren bir üst vergi dilimine girerek net maaşlarının düşmesini önleyecek matrah güncellemeleri, alım gücünü korumada önemli bir araçtır. Asgari ücret ve maaş düzenlemeleri, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak çalışanların yaşam standartlarını korumayı hedeflerken; üretim çarkının dönmeye devam etmesi ve enflasyon sarmalının tetiklenmemesi için ince bir hassasiyetle yönetilmesi gereklidir. Adaletli bir denge kurulması olmazsa olmazdır.