Sökeli Kahraman Cafer EFE

Cafer Efe, kaynaklara göre 1880’lerin sonu veya 1890’ların başında Girit’in Kandiye bölgesindeki Kolena köyünde doğdu. “Giritli Caferaki” adıyla da tanındı. Adadaki çatışmalar ve Türk toplumuna yönelik baskılar nedeniyle Girit’ten ayrılarak Aydın’ın Söke ilçesine yerleşti. Doğum yılı ve Anadolu’ya geliş süreci kaynaklarda farklı biçimlerde aktarılmaktadır.

Yunan ordusunun İzmir’i, ardından Aydın’ı işgal etmesi üzerine silahlı direnişe katıldı. Söke Müfrezesi’nin askerî sevk ve idaresi Binbaşı Saip Bey’de bulunurken müfrezenin sahadaki önde gelen isimlerinden biri Cafer Efe’ydi. Yaklaşık 150 kişilik kuvvetiyle Söke ve çevresinde direnişi örgütledi.

Kızanlarıyla Mursallı, Yoran, Ortaklar, Aziziye ve Germencik çevresindeki Yunan birliklerine ve karakollarına baskınlar düzenledi. Özellikle Ortaklar ve Aziziye baskınlarıyla adını duyurdu. Yunan kuvvetlerinin Aydın’dan ilk çekilişi sırasında şehri kuşatan Kuvâ-yi Milliye birliklerine önemli destek sağladı.

3 Temmuz 1919’da Germencik’teki Yunan birliğine düzenlenen baskına katıldı. İstasyon çevresindeki çarpışmalar sırasında kurulan pusuda Mülazım Şamlı Selim Efendi ve yanındaki birkaç askerle birlikte şehit düştü. Bazı kaynaklarda şehadet tarihi 19 Temmuz olarak verilse de akademik çalışmalarda ve yerel kayıtlarda 3 Temmuz 1919 tarihi öne çıkmaktadır. Adı bugün Söke’de bir okulda ve caddede yaşatılan Cafer Efe, Aydın direnişinin unutulmayan kahramanlarından biridir.

Aziz Ruhları Şad Olsun…