Kısa Çöp Uzun Çöpten Hakkını Alacak Elbette

Sigortasız çalıştırma, yasal sınırların üzerindeki uzun çalışma süreleri ve asgari ücretin
altında ödeme yapılması; hem hukuki, hem ekonomik hem de insani açıdan çok ağır birer
hak ihlalidir.
Türk İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı bu haksız uygulamaları kesin bir dille yasaklar. İşçi ile
işveren kendi aralarında yazılı veya sözlü bir şekilde anlaşmış olsalar dahi bu kanuni yasakları
çiğneyemezler; çünkü işçi hakları, tarafların rızasıyla bile devredilemez veya vazgeçilemez niteliktedir.
Asgari ücretin altında ödeme yapmak açıkça bir suç teşkil eder. İş Kanunu’na göre haftalık azami çalışma
süresi net olarak 45 saattir. Bu sürenin üzerindeki tüm çalışmalar kanunen fazla mesai statüsüne girer ve
ekstra ücrete tabidir.
Meselenin en can yakıcı boyutu ise şüphesiz insani tarafıdır. Emeğinin karşılığını tam olarak
alamamak ve geleceğin güvencesiz bırakılması, çalışanların hem fiziksel hem de zihinsel sağlığını
doğrudan tehdit eder. Bu durum, bireyin sadece iş hayatını değil, aile bağlarını ve sosyal yaşamını da adeta
yok eder.
Yaptığım araştırma ve gözlemler neticesinde, bu hak ihlallerinin kırsal bölgelerde çok daha derin ve
yoğun bir şekilde yaşandığını üzülerek müşahede ettim. Türkiye’de kayıt dışı istihdam, uzun çalışma
süreleri ve asgari ücret altındaki ödemeler kaygı verici bir kronik sorun haline gelmiştir. TÜİK ve DİSK
gibi saygın kuruluşlar tarafından yapılan araştırmalar, ülkemizdeki sigortasız işçi çalıştırma oranının %26
ile %30 bandında sıkıştığını açıkça ortaya koymaktadır.
ARAŞTIRMA VERILERI VE SEKTÖREL DAĞILIM
Tarım Sektörü: Kayıt dışı ve sigortasız çalışma oranı %80 seviyelerine ulaşarak zirvededir.
Hizmet, İnşaat ve Tekstil: Bu sektörlerde sigortasız istihdam %17 ile %20 civarında seyretmektedir.
Mülteci ve Göçmen İşçiler: En güvencesiz grubu oluşturan bu çalışanlarda sigortasızlık oranı
%90’ın üzerindedir.
Çalışma Süreleri: OECD ve Eurostat verilerine göre Türkiye, haftalık çalışma süresi en uzun olan
ülkeler listesinde Avrupa’da ve dünyada ilk sıralardadır. Toplam çalışan nüfusun %35’i haftalık 49
saatin üzerinde mesai yapmaktadır.
Gelir Dağılımı: Yaklaşık 7,5 milyon ücretli çalışan, haftalık 40-44 saatlik tam mesaiye rağmen asgari
ücret veya daha altındaki gelir seviyelerinde yaşam mücadelesi vermektedir.

Köşe Yazısı / İnceleme 1
Bu veriler; Türkiye iş gücündeki her 4 çalışandan 1’inin sigortasız olduğunu, her 3 çalışandan 1’inin
49 saatten fazla mesaiye zorlandığını ve çalışan nüfusun neredeyse yarısının asgari ücret sarmalında nefes
almaya çalıştığını açıkça ispatlamaktadır.
Ülkemizin en büyük ve en gerçek sorunu; ekonomi, işsizlik ve yetersiz gelir altında ezilen kitlelerin
çığlığı olması gerekirken, ne yazık ki yapay gündemimiz her zaman kısır siyaset, yolsuzluk iddiaları ve iç
çekişmelerden ibaret kalmıştır. Siyaset mekanizmasının kendi içindeki bu bitmek bilmeyen kavgaları,
ülkenin gerçek ve yakıcı gündemine dönülmesini perdemektedir. Oysa bu hayati konularda daha güçlü
seslerin yükselmesi, toplumsal itirazların gürleşmesi ve emeği savunan güçlü bir cephenin oluşturulması
elzemdir.
“Alın terinin kutsal olduğunu, körleşen siyasete ve suni gündemler peşinde koşan
medyaya duyurmak her vicdanın borcudur.”
Kulak ardı edilen her bir hakkın hesabı sorulmalı, adaletsiz düzene karşı ses yükseltilmelidir. Çünkü
bu toprakların vicdanında sessizce büyüyen o inanç her zaman dipdiridir:
Kısa çöp, uzun çöpten hakkını alacak elbette!